بهترین راه آماده شدن برای دفاع از پایان نامه دکتری چیست؟ نکاتی که در پست میخواهیم به آن اشاره کنیم در واقع در چند هفته آخر قبل از روز دفاع به شما کمک می کند، اما این را بدانید که آمادگی واقعی به محض شروع دکترا آغاز می شود .

بهترین و کارامدترین راه برای آمادگی، صحبت کردن با اطرافیان و بحث در مورد کارتان به طور منظم و در یک دوره زمانی طولانی است. چرا که تمرین قبل از روز دفاع به تنهایی نمی تواند شما را برای یک دفاع عالی از پایان نامه ی خود آماده کند در واقع تمرین باید به همراه تکرار باشد آن هم در یک بازه ی طولانی؛ که این بازه می تواند دقیقا از شروع دوره ی دکترای شما باشد، در واقع نباید دفاع از پایان نامه یتان اولین باری باشد که در مورد کار خود دارید صحبت می کنید و بازخورد دریافت خواهید کرد!

فرمت دفاع از پایان نامه خود را بدانید

فرمت دفاع از پایان نامه از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت است، بنابراین، اولین و واضح ترین نکته این است که مطمئن شوید که فرمت دفاع شما چگونه خواهد بود که بهترین کار این است در جلسات دفاع هم کلاسی هایتان و یا دانشجویان ترم های بالاتر شرکت کنید .

اسلایدهای خود را از یکی دو ماه قبل از دفاع آماده و تمرین کنید

اگر مجبور به ارائه در زمان کوتاهی هستید، محدودیت های زمانی را بررسی کنید تا بتوانید مطابق با آن آماده شوید. مثلا نباید 100 اسلاید برای یک ارائه 15 دقیقه ای داشته باشید و همچنین نباید 10 اسلاید را برای یک ارائه 1 ساعته آماده کنید. مهمترین کاری که برای هر ارائه باید انجام داد براورد زمانی ارائه تان است. مثلا اسلاید هارا طوری تنظیم کنید که هر اسلاید زمان مشخصی را از تایم شما بگیرد.
شما می توانید به تنهایی یا با دوستان خود تمرین کنید. در صورت امکان خود را با هر دو شرایط آماده کنید. تمرین به تنهایی و صحبت با صدای بلند در یک اتاق خالی ممکن است جالب به نظر نرسد، اما اگر حتی برای ارائه به دوستانتان نیز استرس دارید بهتر است ابتدا کارتان را با صدای بلند برای خود ارائه بدهید حتی صدایتان را ضبط کنید. سپس می توانید با مخاطبانی که که موضوع شما اشنا هستند تمرین کنید به نظر این راه خوبی برای دریافت بازخورد و یافتن سوالاتی است که ممکن است در روز دفاع توسط اساتید از شما پرسیده شود.

خود را برای سوال پیچ کردن آماده کنید

خواه ناچار به ارائه سخنرانی باشید یا نه، یکی از ترسناک ترین جنبه های دفاع، احتمال پرسیدن سوالاتی است که نمی توانید به آن پاسخ دهید. شاید بخواهید که برای هر سوال احتمالی خود را آماده کنید و حجم زیادی از ادبیات کار خود را بخوانید، اما از آنجایی که پیش بینی آنچه که اساتید می پرسند بسیار دشوار است و خواندن همه چیز هم غیرممکن است، این رویکرد همیشه مؤثر و یا اطمینان بخش نیست چرا که وقتی حجم زیادی از موضوعات را بخوانید ممکن است حتی متوجه شوید که چقدر نمی دانید، که این خودش کلی اضطراب و وسواسی را به همراه دارد.
واقعا از شما انتظار نمی رود همه چیز را بدانید. گاهی اوقات، یکی از داوران سوالی را می پرسد که پاسخ آن را نمی داند، یا به دلیل علاقه (از آنجایی که شما متخصص تحقیق خود هستید) یا به این دلیل که می خواهد ببیند شما چگونه فکر می کنید، از شما بپرسد؛ پس در واقع اشکالی ندارد که نمی دانید، گاهی اوقات، فقط گفتن نمی دانم، می تواند کافی باشد

به چیزی که در اسلاید ها می نویسید مسلط باشید

برخی ادبیات و بک گراوند اصلی وجود دارد که از شما انتظار می رود به خوبی آنها را بدانید، اما موضوع ارائه، و اسلایدها توسط شما تنظیم شده است، نه داوران. هنگامی که شما خودتان انتخاب می کنید که چه چیزی را در پایان نامه خود پوشش دهید، میدان نبرد برای دفاع از پایان نامه توسط خودتان انتخاب می شود، بنابراین بهترین استراتژی این است که به مطالبی که بهتر تسلط دارید در نوشته خود پایبند باشید!

اعصاب خود را کنترل کنید

قبل از دفاع، عصبی خواهید بود.  مطمئناً آدرنالین زیادی هجوم می آورد، که می‌تواند ضربان قلب شما را تند کند، کف دست‌هایتان عرق کند و بخواهید ۱۰ بار در ۲۰ دقیقه به توالت بروید. نکته ی جالب اینجاست که این ها همه طبیعی هستند! با رعایت چند نکته می توانید به راحتی به اعصاب خود مسلط باشید.
آهسته تر
یکی از علائم استرس این است که خیلی سریع صحبت می کنید و سعی می کنید نشان دهید که چقدر می دانید؛ در این حالت استرس باعث می شود از موضوع فاصله  بگیرد و فراموش کنید اصلا موضوع واقعی چیست که باعث می شود بعدا نتوانید به اصل مطلب برگردید و بنابراین شما فقط به صحبت کردن خود ادامه می دهید و این شما را عصبی تر می کند. پس سعی کنید سرعت خود را کم کنید و نفس عمیق بکشید. سعی کنید موضوع اصلی را به خاطر بسپارید و به اصل مطلب بازگردید.

*اگر رشته ی کلام از دستتان رفت، فضا را کمی خودمانی کنید و مثلا بگویید آهان بگذارید از اصل مطلب فاصله نگیرم و زمان را از دست ندهم؛ سپس صحبت خود را قطع کرده و عنوان بعدی را شروع کنید.

داوران از شما انتظار دارند که عصبی باشید

به یاد داشته باشید که داوران از شما انتظار دارند که در دفاع از پایان نامه خود کمی عصبی باشید و در صورت لزوم به شما کمک خواهند کرد که بیشتر عصبی شوید. اشکالی ندارد که از آنها بخواهید یک سوال را تکرار یا روشن کنند. مکث برای فکر کردن اشکالی ندارد. در صورت نیاز، نوشیدن یک جرعه آب هم اشکالی ندارد!

در نهایت…
موفقیت یا شکست عمدتاً با محتوای پایان نامه شما تعیین می شود. اگر تحقیقات شما خوب باشد و واقعاً کار را انجام داده باشید، بعید است که عملکرد عصبی در دفاع شما منجر به شکست شود. به طور کلی، پس از ارسال پایان نامه، کار زیادی نمی توانید انجام دهید تا بر نتیجه تأثیر بگذارد (مثبت یا منفی). پایان نامه خود را بخوانید، در صورت لزوم یک یا دو نکته کلیدی را مطالعه کنید، ارائه خود را تمرین کنید، و اطمینان داشته باشید که هر اتفاقی بیفتد شما خوب خواهید بود.

موفق باشید!